Hakan Kaplan 
İran ile yaşanan çatışmaların Orta Doğu’daki petrol arzında yarattığı aksaklıklar, Asya ülkelerindeki alıcıları ABD’nin ham petrolüne yönlendirdi. Nisan ayında, ihracatın günlük 5,2 milyon varil ile tarihi bir zirveye ulaşması bekleniyor. Hakan Kaplan’ın raporuna göre, 9 Nisan 2026’da İran ile süregelen savaşın etkisiyle, ABD’nin ham petrol ihracatında önemli bir artış yaşanması öngörülüyor.
Orta Doğu kaynaklı petrol arzında yaşanan aksaklıklar nedeniyle alternatif tedarik arayışına giren Asyalı enerji devleri, rota olarak Amerika’nın petrolünü tercih etti. Petrol araştırma kuruluşu Kpler’in verilerine göre, ABD’nin ham petrol ihracatı bu ay, Mart ayındaki günlük 3,9 milyon varil seviyesinden yaklaşık yüzde 30 artışla 5,2 milyon varile yükselebilir. Özellikle Asya’dan gelen talebin günlük 2,5 milyon varile ulaşacağı ve bu talebin yüzde 82 oranında artış göstermesi bekleniyor.
Kpler’in raporuna göre, savaşın başlamasından önceki hafta 24 olan boş tanker sayısı, şu anda Amerika’ya doğru giden 68 tankerle çok ciddi bir artış göstermiş durumda. Geçen yıl ortalaması 27 tanker iken, bu durum sevkiyat trafiğinde önemli bir yoğunluğa işaret ediyor. Kpler analisti Matt Smith durumu, “Bölgemize doğru dev bir tanker filosu yaklaşıyor” ifadeleriyle özetledi.
ABD’nin global bir “dengeleyici tedarikçi” rolü güçlenirken, Asya’dan gelen yoğun talebin iç piyasa fiyatlarını olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor. Bu durum, Başkan Donald Trump’ın İran politikalarının neden olduğu yeni bir enflasyon dalgası tehdidini de beraberinde getiriyor. Dünya petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, bölgedeki ülkeleri, özellikle enerjinin yüzde 80’ini bu güzergahtan sağlayan Çin’i savunmasız bıraktı. Salı günü duyurulan kırılgan ateşkes umutları artırsa da, İran’ın İsrail’in Lübnan saldırılarını bahane göstererek boğazı yeniden kapatacağını açıklaması, piyasalardaki gerilimi tırmandırdı.
Enerji maliyetlerindeki artış, 2025’te fiyatları yarıya indirme vaadiyle göreve gelen Trump için önemli bir siyasi risk oluşturuyor. ABD’de benzin fiyatları dört yıl aradan sonra galon başına 4 doları aşarken, dizel fiyatları da 5,81 dolara kadar yükseldi. Pew Araştırma Merkezi’ne göre, Amerikalıların yüzde 70’i savaşa bağlı fiyat artışlarından endişe duyuyor. Artan maliyetler, Başkan Trump’ın halk desteğinde belirgin bir düşüşe yol açtı.
Trump yönetimi, fiyatları kontrol altına almak için Stratejik Petrol Rezervi’nden (SPR) 170 milyon varilden fazla petrol salınacağını ve çevre düzenlemelerinin gevşetileceğini açıkladı. Ancak uzmanlar, bu adımın ABD petrolünü yabancı alıcılar için daha cazip hale getirerek “ters tepebileceği” konusunda uyarıda bulunuyor. Enerji Bakanı Chris Wright, rezervden yapılan salımların günlük kapasitesinin sınırlı olduğunu ve Körfez’deki savaş nedeniyle yaşanan 10-15 milyon varillik kaybı tamamen telafi edemeyeceklerini belirtti.
Rystad araştırma grubundan Susan Bell, ABD’nin kontrolü ele aldığı Venezuela’dan yapılan ham petrol ithalatının, içerideki hafif kayaç petrolünün dış pazarlara ihraç edilmesini kolaylaştırdığını vurguladı. Diğer yandan, Demokrat Kongre üyesi Brad Sherman, iç piyasayı korumak amacıyla petrol ihracatının yasaklanmasını öngören bir yasa tasarısı üzerinde çalışıyor. Beyaz Saray bu fikre şu an için sıcak bakmasa da analistler, Kasım ayındaki ara seçimler yaklaşırken akaryakıt fiyatlarının galon başına 6 dolara çıkması durumunda her türlü seçeneğin masaya gelebileceğini ifade ediyor.
