İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’nın askeri bir kaynağa dayandırdığı habere göre, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerine günlük sınır getirildi.
Askeri kaynak, İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri ile varılan koordinasyon kapsamında, boğazdan her gün yalnızca belirli sayıda geminin geçişine izin verileceğini açıkladı.
Reuters’ın aktardığına göre kaynak, geçişine izin verilecek gemi sayısının günlük koşullara göre değişiklik göstereceğini belirtti.
İsrail’in düşmanca eylemleri ve ABD’nin ateşkes taahhütlerini ihlal etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın geçtiğimiz günlerde kapatıldığı, bu süreçte hiçbir gemiye geçiş izni verilmediği ifade edildi.
Öte yandan gemi takip verileri, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinde hareketliliğin arttığını gösteriyor. Bugün boğazda mahsur kalan iki ultra büyük ham petrol taşıyıcısı (VLCC) çıkış yaparken, son haftalarda Katar bağlantılı yedi boş sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tankerinin boğaza girmesi Körfez’deki gaz sevkiyatının yeniden başlayabileceğine dair ilk işaret olarak değerlendiriliyor.
ABD ve İran arasındaki görüşmelerin ilerleme kaydetmesiyle pazartesi günü trafik yoğunlaşırken, İran bağlantılı tankerlerin de boğazdan geçişi sürüyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı yeniden başlatma tehditleri ve Tahran’ın boğazı kapattığını açıklaması nedeniyle görüşmeler öncesinde sevkiyat trafiği zayıflamıştı.
Pazar günü başlayan ABD-İran görüşmelerinin ilk turu pazartesi günü sona erdi. Taraflar 60 gün içinde kalıcı bir anlaşmaya varılması için bir yol haritası üzerinde uzlaştı.
ABD, küresel petrol ve LNG arzına yönelik endişeleri hafifletmek amacıyla 21 Ağustos’a kadar yaptırım muafiyeti tanındığını duyurdu. Bu karar petrol fiyatlarının gerilemesini sağladı.
Analistler, savaşın başlangıcından bu yana Körfez’de mahsur kalan daha fazla ham petrol yükünün yola çıkmasını bekliyor.
ABD’nin yaptırımları askıya almasının ardından, İran petrolünü yüklemek ve ihraç etmek üzere boğazdan geçen yaptırımlı tankerlerin sayısında artış görülüyor.
LSEG ve Kpler verilerine göre, Tayvan devlet enerji şirketi CPC tarafından kiralanan ve Abu Dabi ile Suudi Arabistan’a ait 2 milyon varil ham petrol taşıyan “Dubai Energy” adlı VLCC, gece saatlerinde boğazdan çıkış yaparak Tayvan’ın Kaohsiung limanına doğru yola çıktı.
CPC yetkilileri konuya ilişkin açıklama yapmadı. Güney Koreli rafineri şirketi GS Caltex tarafından kiralanan ve 2 milyon varil Suudi ham petrolü taşıyan “Universal Glory” adlı diğer bir VLCC de salı günü boğazdan ayrıldı.
GS Caltex yetkilileri ise yorum yapmaktan kaçındı. Veriler, her biri 1 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip “Sobar” ve “Sarak” adlı iki yaptırımlı Suezmax tankerinin de salı günü boğaza doğru ilerlediğini gösteriyor.
Vortexa ve Kpler verilerine göre, KatarEnergy kontrolündeki yedi boş tanker, yükleme yapmak üzere 11 Haziran ile 22 Haziran tarihleri arasında Körfez’e giriş yaptı.
Bu geçişler, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği hava saldırılarından bu yana gerçekleşen ilk seferler oldu.
Bölgeye ilk giren “Al Hamla”, “Al Areesh” ve “Al Khuwair” adlı üç tanker, otomatik takip sistemlerini kapatarak geçiş yaptı. Kpler verilerine göre en son haziran ortasında boğazın dışında görülen bu tankerler, 19 Haziran ile 23 Haziran tarihleri arasında sistemlerde yeniden belirdi.
Diğer dört tanker olan “Wadi Al Sail”, “Mekaines”, “Al Sadd” ve “Mesaimeer” ise pazartesi günü İran rotasını kullanarak boğaza girdi. KatarEnergy temsilcileri, çalışma saatleri dışında olması sebebiyle bilgi taleplerine yanıt vermedi.
Commonwealth Bank of Australia analisti Vivek Dhar, bunun savaşın başlamasından bu yana boğazdan geçen en büyük boş LNG gemisi hacmi olduğunu belirterek, diğer boş LNG tankerlerinin de Katar’a doğru ilerlediğini ve verilerin KatarEnergy’nin üretim artış takvimine uyacağı yönündeki beklentileri güçlendirdiğini ifade etti.
Dün Ras Laffan sanayi bölgesindeki bir gaz işleme tesisinde patlama meydana geldi ancak Katar Enerji Bakanı, ülkenin LNG tesislerinin bu durumdan etkilenmediğini bildirdi.
Boğazdan çıkan KatarEnergy kontrolündeki gemilere bakıldığında, 1 Mart’ta yüklenen Ras Laffan kargosunu taşıyan “Al Ghashamiya” adlı tanker en son 9 Haziran’da boğaz içinde görüldükten sonra 22 Haziran’da boğaz dışında yeniden ortaya çıktı.
S&P Global Energy analisti Ayush Agarwal ise boş Katar ve ADNOC gemilerinin Körfez’e yönelik yaygın hareketliliğinin henüz tam olarak görülmediğini, bunun ihtiyatlı ve aşamalı bir yeniden başlama stratejisini yansıttığını kaydetti.
Analistler, güvenli geçişin sürdürülebilirliği, sigortacıların güveni ve ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasının Körfez’in LNG ihracatındaki artışı destekleyip desteklemeyeceğinin kritik bir risk unsuru olduğunu vurguluyor.
ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları askıya almasının ardından bugün erken saatlerde Asya borsaları genel olarak gerilerken, petrol fiyatları güç kazandı.
Yatırımcılar, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) enflasyonla mücadele kapsamında yılın ilerleyen dönemlerinde daha agresif adımlar atabileceği yönündeki beklentileri değerlendiriyor.
MSCI Japonya dışı Asya-Pasifik endeksi yüzde 0,5 düşerken, S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 0,2 geriledi. Brent ham petrolünün varil fiyatı yüzde 0,2 artışla 78,03 dolara yükseldi.
Japonya’da imalat sektörünün haziran ayında güçlü büyümesini sürdürdüğünü ve yeni siparişlerin son dört yılın en hızlı artışını kaydettiğini gösteren verilerin ardından Nikkei 225 endeksi kayıplarının bir kısmını geri alarak yüzde 0,6 değer kaybetti.
Güney Kore borsası KOSPI dalgalı seyrin ardından yüzde 2 düşüş kaydederken, Tayvan borsası güne yüzde 0,9 yükselişle başlayarak yeni bir zirveye ulaştı.
Pepperstone Group Araştırma Müdürü Chris Weston, piyasalarda hareketliliğin sürdüğünü belirterek yatırımcıların yapay zeka odaklı hisseler yerine nakit akışı daha öngörülebilir ve savunmacı alanlara yöneldiğini aktardı. New York borsasında ise S&P 500 yüzde 0,4, Nasdaq ise yüzde 1,3 değer kaybetti.
Petrol fiyatları, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İran görüşmelerinde ilerleme kaydedildiğini ve Hürmüz Boğazı’nın açık olduğunu açıklamasının ardından daha önce yüzde 3’ün üzerinde düşüşle kapanmıştı.
Döviz piyasalarında yen, dolar karşısında 161,55 seviyesinde sabit kalarak son 40 yılın en düşük seviyelerine yakın seyretti. Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent pazartesi geç saatlerde çevrim içi bir toplantı gerçekleştirdi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın istifa edeceğini ve görevi Andy Burnham’a devredeceğini açıklamasının ardından sterlin 1,3247 dolarda yatay seyretti. Dolar endeksi 101,04 seviyesinden işlem görerek geçen yılın mayıs ayından bu yana en yüksek seviyesine yaklaştı.
Yatırımcılar, yeni Fed Başkanı Kevin Warsh liderliğindeki kurumun faiz artırım takvimini hızlandıracağı beklentisiyle hareket ediyor.
CME Group FedWatch verilerine göre, vadeli işlem piyasaları yıl sonuna kadar en az iki kez 25 baz puanlık faiz artışı olasılığını bir hafta önceki yüzde 15,2 seviyesinden yüzde 54’e yükseltti.
ABD 10 yıllık tahvil faizi 0,2 baz puan düşüşle yüzde 4,501 seviyesine gerilerken, altın yüzde 0,2 kayıpla 4.180,38 dolardan işlem gördü.
Kripto para piyasalarında ise bitcoin yüzde 0,8 düşüşle 63.873,71 dolara, ether ise yüzde 0,5 düşüşle 1.724,08 dolara geriledi.
The post İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri günlük kotaya bağladı appeared first on Kilis Egitim.
